"پارک ملی کویر" کلکسیونی از گیاهان و وحوش كمياب بياباني و كويري

سه شنبه, 12/06/1392 - 23:39
سفر به آفریقای کوچک/
"پارک ملی کویر" کلکسیونی از گیاهان و وحوش كمياب بياباني و كويري
"پارک ملی کویر" کلکسیونی از گیاهان و وحوش كمياب بياباني و كويري
بسیج عشایر: پارک ملی کویر که به آفریقای کوچک نیز شباهت دارد، مجموعه ای متلون و نمايشگاهي طبيعي از وحوش كمياب بياباني و كويري است.

به گزارش خبرنگار بسیج عشایر از سمنان؛ وجود كل و بز، قوچ و ميش وحشي، گربه شني، جبير، يوزپلنگ ايراني و گونه های متعدد و متلون گياهي و جانوری مختلف، "پارک ملی کویر" را به یکی از مهمترین زیستگاه های دنیا مبدل کرده است.

"پارک ملی کویر"در واقع شبه جزيره اي است كه بين درياچه نمك، كوير ريگ، كوير مركزي و كوير گرمسار محصور و نمونه بارزي از بيابان ها و استپ هاي كم آب است. اين منطقه در سطح كره زمين يكي از چند نقطه ای است كه به عنوان ذخيره گاه كره بايد مورد حفاظت قرار گيرد.

اين منطقه در سال ۱۳۴۳ توسط كانون شكار ايران با مساحت ۶۰۹ هزار و ۴۳۸ هكتار حفاظت شده، اعلام شد و در سال ۱۳۵۵ به پارك ملي تبديل شد و در سال ۵۷ شوراي عالي محيط زيست با آزاد اعلام كردن قسمت هاي جنوبي، آبريزهاي كوه سرخ و آبريزهاي جنوبي كوه سفيد آب را جزو پارك ملي اعلام كرد و مساحت پارك به ۶۷۰ هزار هكتار رسيد. در سال ۶۱ با توجه به شرايط اقتصادي، اجتماعي و امكانات و توانايي هاي حفاظتي به دو قسمت پارك ملي به وسعت ۴۲۰ هزار هكتار شامل منطقه سياه كوه، نخجير، سفيد آب و كليه ارتفاعات و تپه ماهورها و دشت هاي مجاور آن و منطقه حفاظت شده كوير به مساحت ۲۵۰ هزار هكتار شامل دشت هاي مكوش، سياه پرده، پرده زرد و ارتفاعات دوازده امام و نره خركوه تقسيم شد .

" يونس شاه‌حسيني" كارشناس ارشد برنامه‌ريزي شهري و منطقه‌اي، از پارک ملی کویر به عنوان یک موزه‌ طبيعي در نزديكي پايتخت یاد کرد و گفت: پارك ملي كوير در مساحتي بيش از 440 هزار هكتار در جنوب شهرستان گرمسار واقع شده است و موزه‌اي طبيعي در نزديكي پايتخت بوجود آورده است.

وی با اشاره به موقعيت ويژه جغرافيايي پارك ملي كوير، قابليت‌ها و توانمندي‌هاي طبيعي، تاريخي و قرار گرفتن اين مجموعه حفاظت شده در بين چهار استان و نزديكي آن به پايتخت كشور، تصريح كرد: در صورت برنامه‌ريزي صحيح، ايجاد راه‌هاي دسترسي مناسب و امكانات رفاهي مي‌توان طبيعت‌گردي و گردشگري تاريخي در اين منطقه را توسعه داد.

اين پژوهشگر اظهار كرد: اولويت اول پارك ملي كوير حفظ ذخاير ژنتيكي، منابع طبيعي و حيات وحش است و فعاليت‌هاي گردشگري در اينگونه مناطق در اولويت دوم بوده و تابع ضوابط خاصي است و معمولا به شيوه تخصصي و در قالب تورهاي گردشگري براي كارشناسان، پژوهشگران، دانشجويان و اكوتوريست‌ها با رعايت ضوابط و ظرفيت‌هاي موجود است.

شاه‌حسيني با اشاره به ظرفيت‌ها و توانمندي‌هاي موجود در پارك ملي كوير، خاطر نشان كرد: مجموعه مناظر بكر طبيعي، شامل كوه‌ها، دشت‌ها، دق‌ها، چشمه‌ها، ريگزارها و همچنين زيستگاه برخي از وحوش كمياب و نادر از جمله يوزپلنگ ايراني، گربه شني جبير، كل، بز، ميش و قوچ و انواع پرندگان و خزندگان از جمله اين ظرفيت‌ها است.

وی تاکید کرد: اين پارك در مساحتي بيش از 440 هزار هكتار در جنوب شهرستان گرمسار واقع شده است و موزه‌اي طبيعي را در كنار پايتخت بوجود آورده است.

این كارشناس ارشد، جاده سنگفرش شاه‌عباسي به طول بيش از 30 كيلومتر و تأسيسات آبرساني قصر بهرام، به طول حدود 7 كيلومتر را از شاهكارهاي معماري دوران صفوي و از ديگر ظرفيت‌ها و توانمندي‌هاي پارك ملي كوير در زمينه فعاليت‌هاي گردشگري دانست.

شاه‌حسيني كاروانسراها، آب انبارها، حوض‌ها و قصر حرم سرا را از ديگر بناهاي تاريخي اين پارك دانست و خاطر نشان كرد: اين بناها در تلفيق با طبيعت آن، جاذبه اين منطقه را دو چندان كرده است.

اين پژوهشگر و نويسنده ادامه داد: موقعيت جغرافيايي اين پارك و نزديكي آن به پايتخت نيز از جمله قابليت‌هاي آن براي جذب گردشگر است.

وی ادامه داد: پارك ملي كوير علي‌رغم ويژگي‌هاي خاص و اهميت آن در حفظ گونه‌هاي گياهي و جانوري، با مشكلات و كمبودهاي بسياري روبروست كه مهمترين آن عبارت از نبود راه‌هاي دسترسي مناسب به پارك، نبود امكانات رفاهي و خدماتي در مسيرهاي ورودي و داخل پارك، وجود پادگان‌هاي نظامي در اطراف پارك، فعاليت‌هاي اكتشاف نفت، كمبود امكانات حفاظتي و نيروي انساني(محيط بان) و يگان حفاظت ميراث فرهنگي و نبود راهنماي گردشگري در داخل پارك است.

شاه‌حسيني با بيان اينكه معمولا پارك‌هاي ملي را به زون‌ها يا بخش‌هاي مختلفي تقسيم مي‌كنند و ورود گردشگر به هر يك از اين زون‌ها تابع مقررات خاصي است كه كمترين تهديد و تخريب را براي محيط زيست به دنبال دارد، تصريح كرد: با اين حال، هجوم بيش از ظرفيت گردشگران، تبعات منفي براي محيط طبيعي منطقه در پي خواهد داشت.

این كارشناس ارشد، اظهاركرد: تخريب و از بين رفتن پوشش گياهي در اثر حركت خودروها، ايجاد ناامني براي وحوش و مسموميت وحوش در اثر خوردن پسماندهاي غذايي گردشگران از جمله تهديدات توسعه گردشگري در اين منطقه است.

وي همچنين خاطرنشان كرد: چنانچه فعاليت‌هاي گردشگري بر پايه برنامه‌ريزي اصولي و صحيح صورت پذيرد، مي‌توان با استفاده از منافع اقتصادي آن در جهت كاهش تبعات منفي فعاليت‌هاي توريستي در منطقه حركت كرد.

شاه‌حسيني با اشاره به روند توسعه جهانگردي و فعاليت‌هاي اكوتوريستي در سطح جهان و ايران، يادآور شد: پارك ملي كوير به دليل غناي منابع طبيعي و آثار تاريخي از يك سو و نزديكي به شهر پر جمعيت تهران از سوي ديگر، در صورت حفاظت از گزند تهديدات گردشگري در آينده رونق چشمگيري خواهد يافت.

اين پژوهشگر در پايان طراحي و ايجاد سامانه اطلاعات و مديريت گردشگري به نحوي كه از يك سو گردشگران بتوانند از طريق اين سامانه مجوز ورود به پارك را دريافت كنند و از سوي ديگر مديران سازمان‌هاي ذيربط بتوانند تعداد گردشگران ورودي بهپارك ملي را كنترل كنند را ضروري دانست.

همچنين " عنايت‌الله رنجبر" مدير اسبق ايستگاه پژوهشي كوير دانشگاه تهران، گفت: پارك ملي كوير فاقد امكانات مناسب براي توسعه و استفاده گردشگري است.

وی افزود: پتانسيل‌هاي بالقوه در شرايط بالقوه‌شان كاركرد محدودي دارند كه وقتي به فعليت برسند از حالت بكر خارج شده و يك عملكرد ديگر مي‌يابند.

رنجبر تصریح کرد: پارك ملي كوير تا حد خيلي محدودي روي آن كار انجام شده است و هنوز هم مي‌توان از آن به عنوان يك منطقه بكر ياد كرد.

مدير اسبق ايستگاه پژوهشي كوير دانشگاه تهران خاطرنشان كرد: پارك ملي كوير فاقد امكانات مناسب براي استفاده گردشگري است و بهتر است قبل از تجهيز با احتياط و مدارا با آن برخورد شود تا به اصل بناها آسيبي نرسد.

وي، يكي از شاخص‌ترين خصوصيت پارك ملي كوير را موقعيت استقرار آن دانست و عنوان داشت: اين پارك از جمله مناطق معدود در سطح كشور است كه بين دو كوير نمك (شمال غرب درياي نمك كاشان و در شرق كوير نمك گرمسار ) قرار دارد.

اين فعال گردشگري ادامه داد: وجود دو پلايا(كوير نمك)، وجود تنوع جانوري و گياهي، وجود بعضي از آثار باستاني مثل قصر بهرام، قصر عين‌الرشيد، سيستم انتقال آب، وجود حرم سرا، جاده سنگفرش و ... ابهت خاصي به پارك داده است.

وي قدمت جاده سنگفرش را نزديك به 400 سال دانست و يادآور شد: اين جاده به طول بالغ بر 30 كيلومتر در عصر شاه عباس صفوي، براي عبور كاروان‌هاي شتر ساخته شده است.

اين پژوهشگر با بيان اينكه خيلي از مناطق زيبا و جاذبه‌هاي گردشگري به خاطر عدم رسيدگي مناسب آسيب ديده‌اند، خاطرنشان كرد: بايد اين فرهنگ در مردم ايجاد شود كه قدر و ارزش يك گنج ملي را بدانند.

وي با بيان اينكه پارك ملي كوير به ثبت يونسكو رسيده است، تصريح كرد: پارك ملي كوير از نظر جهاني جايگاه ويژه‌اي دارد، بنابراين بايد نسبت به آن توجه ويژه‌اي صورت گيرد.

رنجبر گفت: نبود زيرساخت‌هاي مناسب، فرسودگي ساختمان‌ها، عدم وجود اقامتگاه، نبود آب و.. باعث شده پارك به طور مؤثر مورد بازديد قرار نگيرد.

وي پارك ملي كوير را منطقه نمونه گردشگري خواند و گفت: در مناطق نمونه گردشگري مكان‌يابي‌هايي براي ايجاد تأسيسات و مكان‌هاي اقامت و...صورت مي‌گيرد تا كمترين آسيب به منطقه وارد شود.

اين نويسنده بيان كرد: بايد مسيرهاي خاصي براي اين امر تعريف شود تا آرامش حيات وحش از بين نرود؛ چرا كه اگر حيات وحش فراري شوند بخشي از زيبايي منطقه از بين خواهد رفت.

رنجبر همچنين ايجاد راه‌هاي مازاد بر نياز را باعث نابودي پوشش ارزشمند اين منطقه دانست و تصريح كرد: خارج شدن از بعضي از مسيرها منجر به از بين رفتن تعدادي از خزندگان منطقه خواهد شد.

اين پژوهشگر به يوزپلنگ آسيايي پارك ملي كوير اشاره كرد و افزود: يكي از مشكلاتي كه براي يوزپلنگ آسيايي هست از بين رفتن غذاي اصلي آن يعني آهوست.

وي ادامه داد: ساير كشورها براي حفظ جاذبه‌هايشان كارهاي زيادي انجام مي‌دهند كه در كشور ما در سطح محدودي در اين زمينه عمل مي‌شود.

مدير اسبق ايستگاه پژوهشي كوير دانشگاه تهران با بيان اينكه انسان هوشمند و متفكر روابط را طوري تنظيم مي‌كند كه باعث توسعه پايدار شود، يادآور شد: مثلاً وقتي شرايط خوب براي آهو فراهم باشد درسال 2 يا 3 بار بچه توليد مي‌كند كه با اين كار غذاي يوز پلنگ آسيايي تاُمين شده و از خطر انقراض نجات مي‌يابد.

دیدگاه ها

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

افزودن دیدگاه جدید

Restricted HTML

  • تگ‌های HTML مجاز: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
کد امنیتی
لطفا به این سوال برای جلوگیری از ارسال اسپم پاسخ دهید.

پایتخت ایران کجاست؟ (به فارسی تایپ کنید)