سنت های ماه محرم استان سمنان قدمت چند صدساله دارند

پنجشنبه, 07/22/1395 - 18:32
محرم در استان سمنان/
سنت های ماه محرم استان سمنان قدمت چند صدساله دارند
سنت های ماه محرم استان سمنان قدمت چند صدساله دارند
بسیج عشایر: تشکیل هیات های عزاداری، سینه زنی و زنجیرزنی، حرکت شتران با کجاوه به عنوان نمادی از کاروان کربلا و اسرا، نخل گردانی، اطعام و نذری دادن بویژه در شب های تاسوعا و عاشورا و شام غریبان از جمله سنت هایی است که محرم هر سال اشک را به چشمان خیل عزاداران حسینی در این استان می آورد.

به گزارش بسیج عشایر از سمنان؛ برگزاری نماز ظهر عاشورا در تمامی شهرستانهای استان سمنان جرای تعزیه، تشکیل هیات های عزاداری، سینه زنی و زنجیرزنی، حرکت شتران با کجاوه به عنوان نمادی از کاروان کربلا و اسرا، نخل گردانی، اطعام و نذری دادن بویژه در شب های تاسوعا و عاشورا و شام غریبان از جمله سنت هایی است که محرم هر سال اشک را به چشمان خیل عزاداران حسینی در این استان می آورد.

رسم زانو زدن در روستای لاسجرد در هیچ یک از دیگر استانهای کشور وجود ندارد. نوحه خوانی مراسم زنجیرزنی زانو، با لهجه لاسجردی است و اوج غم و اندوه واقعه عاشورا را به زبان محلی بیان می کند.  هیات زنجیرزنی در روستای لاسجرد سمنان، زنجیر زنی بی نظیر و نمونه ای از نظر نظم، ترتیب، ترکیب، نوحه، هم نوائی و هم صدائی، حرکات و نحوه زنجیر زنی اجرا می کنند.

رسم 'شاطری' هم نام روستای جزن دامغان را در فهرست دارندگان مراسم سنتی عزاداری در استان سمنان قرار دارده است. نهم و دهم محرم، مردان روستای جزن با پوشیدن لباس شاطری (لباس مخصوص نانوایان) از ساعت شش صبح در آئینی شروع به فراخوانی سایرین به یاری به حضرت امام حسین (ع) می کنند. این آئین تا ظهر ادامه دارد و پس از آن مراسم تعزیه برگزار می شود. در روز پنجم محرم در شاهرود، مردم آیین 'یا عباس یا عباس' را به یاد جانفشانی های سردار دشت کربلا حضرت ابوالفضل العباس (ع) برگزار می کنند. این آیین که اوج سوگواری مردم در مظلومیت تشنه لبان کربلاست، طبق آداب و سنت های قدیمی همه ساله در عصر روز پنجم محرم با به راه افتادن دسته های چاوش خوانی و سینه زنی با حضور انبوه عزاداران حسینی در محدوده بافت قدیمی شهر شاهرود برگزار می شود.

در این مراسم جوانان در طبقه پایین تکیه بزرگ شهر، بر سر زنان فریاد یا عباس یا عباس سر می دهند و زنان در بخش بالایی تکیه سوگواری می کنند.

اوج سوگواری عزاداران حسینی در سمنان برگزاری آئین ویژه 'نخل گردانی تکیه جهادیه' است. آئین نخل گردانی تکیه جهادیه سمنان با سابقه ای بیش از 100 سال با شور و نوای خاصی همزمان با تاسوعای حسینی برگزار می شود. در این روز عزاداران حسینی، نخلی را که نمادی از تابوت امام حسین (ع) است، با پارچه های سبز و مشکی متبرک شده به بارگاه آن حضرت می پوشانند. نخل بیشتر از چوب و در برخی موارد آهن ساخته می شود و وزن آن به بیش از یک تن می رسد.

در این مراسم نخل هایی از محله های نزدیک در تکیه به هم می پیوندند و با فریاد یا حسین و یا ابالفضل دور تکیه گردانیده می شوند.  حاجت مندان نیز سیب های سرخ و سفید خود را در محفظه ای که در نخل وجود دارد قرار می دهند و در پایان مراسم تعدادی از آن را برای تبرک پس می گیرند. نخل گردانی تکیه جهادیه با نوای سنج و دمام استان بوشهری حال و هوایی سوگواری حسینی را بیشتر می کند. مراسم نخل گردانی مهدیشهر هم همزمان با روز ششم محرم، حال و هوای عاشورایی خاصی به این شهر می بخشد.

در این روز در حسینیه اعظم مهدیشهر مراسم نخل بندان با مرثیه سرایی به زبان محلی برگزار می شود، این نخل با پارچه های سبز رنگ پوشانده می شود و در روز نهم محرم همزمان با روز تاسوعا، پس از گرداندن در شهر به بالای کوهی موسوم به 'کوه تاسوعا ' برده می شود. مردم مهدیشهر در بالای این کوه به عزاداری می پردازند و پس از غروب آفتاب به پایین کوه می آیند و پارچه های سبز نخل را با پارچه های سیاه تعویض کرده و به اصطلاح نخل را برای روز عاشورا سیاه پوش می کنند.

مردم مجن شاهرود هم با مراسمی که به زبان محلی 'چل چلا' می گویند، آئین سنتی ماه محرم را در این شهر برگزار می کنند. در این مراسم مردم مجن در شب سوم محرم همزمان با غروب آفتاب در تکیه بزرگ شهر جمع می شوند و پس از آب و جارو و مفروش کردن تکیه چهل پایه چراغ را آماده می کنند و دور تکیه می گذارند. سپس بزرگ تکیه که به وی 'بابای تکیه' می گویند با حضور مردم و خدام تکیه نوحه سرایی را آغاز می کند. دعای فرج، صد صلوات، زیارت عاشورا و سایر ادعیه سفارش شده در این مراسم تا طلوع خورشید قرائت می شود، چلاچلا در اصطلاح محلی (چل چلا) نیز گفته می شود.

عاشورا در کهن آباد با برگزاری مراسم ویژه سنگ زنی شور و حال خاصی می گیرد.  در این مراسم مردم روستا با برگزاری آیین های ویژه و سنت سنگ زنی در سوگ شهادت امام حسین (ع ) عزاداری می کنند. این مراسم قدمتی 800 ساله دارد و در آن عزاداران با در دست داشتن دو تکه چوب صیقل داده دایره ای شکل به اندازه کف دست با قطر تقریبی هفت سانتیمتر، همراه با آهنگ نوحه و در دو شیوه تک ضرب و سه ضرب، در عزای سالار شهیدان به سنگ زنی و عزاداری می پردازند.  و در نهایت آئین سنتی روز یازدهم محرم در دامغان، جلوه ای خاص به سنت های بومی عزاداری در استان سمنان داده است.

برخلاف سایر شهرها، روز 11 محرم در دامغان جزء تعطیلات است زیرا در این روز همه مردم این شهر در مراسم یازدهم محرم شرکت می کنند. در این مراسم دسته های عزاداری و سینه از روستاها و تکایای شهرستان دامغان از حسینیه حضرت ابوالفضل تا آرامگاه بکیر بن اعین را می پیمایند و مراسم سوگواری پر شوری را برگزار می کنند، این عزاداری که به 'وا زینب' (س) موسوم است تا ظهر ادامه دارد. این سنت های عزاداری عاشورایی در استان سمنان به علت جاذبه های بصری و قدمت آن در فهرست میراث معنوی کشور ثبت شده و نشان دهنده عشق و علاقه بیش از حد مرد شهر و عشایر غیور به سالار شهیدان است.

 

انتهای پیام/

دیدگاه ها

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

افزودن دیدگاه جدید

Restricted HTML

  • تگ‌های HTML مجاز: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
کد امنیتی
لطفا به این سوال برای جلوگیری از ارسال اسپم پاسخ دهید.

پایتخت ایران کجاست؟ (به فارسی تایپ کنید)